|
Download Punjabi
Font
jUn 1984 dy
iswK kqlyafm df sMqfp ikvyN Bulfieaf jf skdY?
sMn 1984 df sfl iswK kOm dy ieiqhfs ivc aTfrHvIN sdI dy GwlUGfiraf ƒ
vI mfq pf igaf hY. ieh durwsq hY ik pMjfb df KfVkUvfd kfl-cwkr ƒ Aultf
Gumf ky aTfrHvIN sdI ivc phuMcf irhf sI pr ieh vI hkIkq hY ik ajokI
hkUmq ny vI abdflI vflI mfniskqf df krUr pRmfx pyÈ kIqf sI. bilAU stfr
(nIlf qfrf nfm akflI pMQ dy nIly bfxy dy inÈfny nfl Diraf igaf sI)
apRyÈn Auh mfniskqf df ihrdyhIx pr sMgiTq ÈkqI-pRdrÈn sI, ijs dy jÉm
hMdfl (inrMjn-rfie), gMgU rsoeaF qy lKpq rfey vrigaF ny keI vfr idwqy
sn. ies bl pRdrÈn dI nfiek (jF Klnfiekf) dI jËbfqI roNa ivc KyzdI mOq
ny arfjkqf df qFzv rUp Dfr ky pr sMgiTq ZMg nfl iswK kOm dy kqlyafm dy
CVXMqR ƒ nypry cfiVHaf.
pfTkF dI Xfd ƒ kuryd ky 1984 dy mfrc mhIny dy spqfihk ihMdusqfn (ihMdI)
dy iek aMk ivc sRI ieMdr kumfr gujrfl ny lyK ivc pMjfb nfl ho rhI
byiensfPI qy DwkyÈfhI dy vyrvy dy ky ieMdrf gFDI ƒ afgfh kIqf sI ik
pMjfb dI awg nfl sykI jf rhI votF dI rotI ieMdrf gFDI ƒ mihMgI pvygI.
iesy sfl ieMzIaf tUzy dy iek sqMbr aMk ivc nfgpur ivc hoey XUQ kFgrs
dy sMmyln df vyrvf Cipaf sI. ies sMmyln df muKIaf rfjIv gFDI sI aqy
36000 zYlIgytF leI ieMqËfm kIqf igaf sI. ies ivc 47000 zYlIgyt afAux
df ikafs lgfieaf igaf sI qy ienHF ƒ pMjfb qoN bfhr iswKF nfl nijwTx dI
ivÈyÈ dIiKaf idwqI geI sI. ieQy jlnÈIl, sPYd pfAUzr (sPYd PfsPors) dI
vrqoN dI surwiKafqmk tYknIk isKfeI geI sI. nfgpur dy ies sMmyln df iek
muwK vkqf qy pRyrnf-sRoq Bjn lfl sI, jo 1982 dI eyiÈafeI KyzF smyN
hirafxy ivcoN guËrdy vwzy Coty iswKF dI pgVI AuCfl cuikaf sI. meI 1984
ivc pMjfb kysrI gruwp dy lflf jgq nfrfiex dy puwqr sRI rmyÈ cMd dy kql
qoN bfad hirafxy ivc iswKF nfl jo mIr mYƒ ÈfhI kIqI geI sI, Auh afdrÈ
nfgpur dy zYlIgytF leI vwzf anuBv qy pRyrnf-sRoq sI.
XUQ kFgrs dy zYlIgytF ƒ arfjkqf pRdrÈn leI nfgpur ivc jo KuwlH imlI
Aus nfl rYz lfeIt eyrIaf dI DMdybfj aOrqF vI qobf krky ckly Cwz geIaF.
vfpsI Xfqrf ivc ienHF zYlIgytF ny rylvy sPrF ivc DOqIaF sfVIaF dy jo
Zyr bxfey AunFH dy smfcfr roky jfx dy bfvjUd vI Aus smyN dy aÉbfrF ivc
qrfÈy qy qlfÈy jf skdy hn. ieh ipCokV dyx df Bfv ieh hY ik kFgrs pfrtI
vwloN pUrI iqafrI sI ik KfVkUaF rfhIN iksy lIzr dI hwiqaf qoN bfad
pMjfb qoN bfhrly iswKF nfl ikvyN nijwTxf hY. ieh mOkf akqUbr dy aKIr
ivc iml igaf qy kql hox vflI dyÈ dI pRDfn mMqrI ieMdrF gFDI nfgpur
sMmyln dy afXojk rfjIv gFDI dI mF sI.
ieMdrF gFDI dy rfj ivc sMjY gFDI dy muMzf-guMzf qwqF nfl juVy suafrQI
lokF ny rfjIv gFDI dI n-qËrbykfrI rfhIN suafrQisDI df jo ZMg vriqaf sI,
Aus Bfvnf nfl Auh nfgpur sMmyln ivc ÈrIk hoey sn. ienHF lokF ny agvfeI
dy ky iswKF dy kqlyafm df afgfË kr idwqf. Aus vkq gRih mMqrI nrismf
rfE sI, ijs dI ihMdU kwtVvfidqf aXuwiDaf mMdr ivkfs qy bfbrI msijd
ivnfÈ ivcly pRsMg ivc vI pRgt ho cukI hY. hom minstr dIaF sfrIaF
iËMmyvfrIaF ƒ Bulf ky ieh ivakqI Èfied gupq rUp ivc kfqlF ƒ hI inrdyÈ
dy irhf sI. jo vI hovy ies ny pUrI koqfhI nfl hflfq ƒ kfbU krn leI
koeI Auprflf nhIN kIqf sgoN ies kqlyafm ƒ ihMdU-iswK dMigaF df cogf
puafAux dI koiÈÈ awj qk jfrI rwKI hoeI hY. vfsqv ivc mfnvvfdI
idRÈtIkox nfl hr sMBv qrIky nfl ihMdU pVosIaF ny iswKF dI ihÌfjq df
hIlf kIqf sI. dMgeI dsqy iks qrHF sMgiTq kIqy gey sn, ies bfry bhuq
kuJ iliKaf jf irhf hY. idwlI dy dMigaF ivc Bjn lfl ny srkfrI mÈInrI dI
kudrqoN qoN vI guryË nf kIqf.
jdoN dyÈ df pRDfn mMqrI kql ho jfvy aqy Aus df puwwqr nvyN pRDfn mMqrI
dI shuM cuwk ky kfqlF dI pUrI kOm nfl bdly dI Bfvnf nfl iqlimlf irhf
hovy, Aus smyN sB qoN nËdIkI hom minstr ƒ inmk hlflI idKfAux df vDIaf
mOkf imilaf sI. ZfeI idnF ivc iswK kOm dy isr ieMny ssqy ho gey ijMny
Èfied muÊlIaf hkUmq qy aPgfn hmlfvrF dy rfj ivc vI nhIN sI hoey hoxy.
muÊl qy pTfxF dy ZfeI sON sfl dy Ëulm dy kfrnfmy ienHF ZfeI idnF ivc
iPwky pY gey. suqMqr, qQfkiQq Drm inrpwK dy prjfqMqrI isstm dy smfn
aiDkfrF vfly dyÈ ivc, awj vI kqlyafm krfAux vfly ÈrHyafm dndnf rhy hn.
Ëulmo-isqm dy kihr dy iÈkfr keI prvfr hI grk ho gey sn. ijnHF dIaF
ivDvfvF qy XqIm bwcy bc gey sn, Auh awj aTHfrF sfl bfad vI iensfP nhIN
pf sky. ies dyÈ dy lokqMqrI khfAux vfly isstm df ies qoN vwzf qy koJf
mËfk hor kI ho skdf hY?
|