|
Download Punjabi
Font
hirmMdr
sfihb ivKy ds idn ieMj gujfry jUn 1984 dy
1 jUn, 1984 eI[ ƒ mYN afpxy sfQIaF smyq sRI hirmMdr sfihb ivKy izAUtI
qy igaf. bfrHF vjy izAUtI smfpq hox qoN bfad mYN afpxy sfQI avqfr isMG
(cfcy dy puwq Brf) ƒ ikhf ik afpF Gr cwlIey, hflfq ivgV skdy hn. Auh
nhIN mMinaf aqy Auh iËd krky sfƒ gurU rfmdfs lMgr vwl lY igaf aqy kihx
lwgf, ‘‘afpF lMgr CkIey``. asIN lMgr dy bfhrly gyt qy hI sI ik pOxy ku
iek vjy df smF hovygf ik golI cwlxI ÈurU ho geI. myry sfQI dy pYrF ivc
pqf nhIN kI vwjf ik KUn vgx lwgf. pr Auh pYr dI swt dI prvfh kIqy bgYr
sfzy nfl lMgr hfl ivc clf igaf. lMgr Ck ky bfhr afey qF hflfq aYsy bx
cuky sn ik Gr jfxf vI muÈkl ho igaf. Èfm qk asIN afpxy GrF ƒ jf sky.
agly idn 2 jUn 1984 eI[ ƒ asIN afpxIaF izAUtIaF qy af gey. imqI 2- 3
aqy 4 jUn 1984 eI[ qwk dIaF izAUtIaF krdy rhy. 4 jUn 1984 eI[ dI rfq ƒ
asIN igwly kwpiVaF vfly stor ivc rhy. 5 jUn 1984 eI[ dI rfq ƒ svyry
pMj vjy pihlf vwzf Pfier hoieaf. asIN sfry AubVvfhy AuWTy. sfƒ kuJ vI
nf suwJy. Aus smyN sfzy nfl BfeI suirMdr isMG joDpurI qy AuQy izAUtI
kr rhy syvfdfr vI mOjUd sn. kuJ PfieirMg GtI qF asIN aMdr izAUtI qy
cly gey.
pMj jUn sfrf idn mYN kdI shfiek rfgI, kdy qbly vfly dI jgHf izAUtI
krdf irhf. iËafdf izAUtI mYN jQydfr rfgI dI inBfAuNdf irhf. 5 jUn dI
Èfm 5-6 vjy bfhr bfQrUm krn igaf. Aus qoN bfad mYN drÈnI izAUZI clf
igaf. PfieirMg aYnI qyË sI ik mYN hirmMdr sfihb izAUtI qy nf jf sikaf.
sfry pfsy dI bwqI bMd kr idwqI geI. grmI bhuq iËafdf pY rhI sI. hnHyry
ivc jd asIN pfxI dI qlfÈ dOrfn rYbr ivc hwQ mfiraf qF rYbr KflI sI.
asIN iek Cotf ijhf twb ijs ivc brqn afid Doqy sn, ivcoN mUMh igwlf
krky guËfrf krdy rh. pMj jUn ƒ PfieirMg aYnI qyË sI ik cwl rhy goilaF
bfry pqf nhIN sI lwg irhf ik ieh golf sRI akfl qÉq sfihb vfly pfisEN
af irhf sI jF sRI drbfr sfihb vfly pfisE. bMbF dy KVfk aqy Dmk kfrn
Gwtf-imwtI bhuq iËafdf AuWz irhf sI. goilaF dy KVfk dy BYa kfrn sfƒ
ies qrHF mihsUs ho irhf sI ijvyN rfq bhuq lMmI ho geI hovy. Cy jUn ƒ
BfeI gurcrn isMG, rfgI sfZy ku cfr vjy idn dI loa lwgI qF asIN mihsUs
kIqf ik drÈnI izAuZI sfzy leI hux surwiKaq nhIN, sfƒ ieQoN cly jfxf
cfhIdf hY. myry nfl iek sfQI blvMq isMG sUrmf isMG vI sI. ies sUrmf
isMG ny myrf kmIË PiVaf, asIN drÈnI izAuZI qoN dwKxI bfhI dI izAuZI
vwl aYnI qyËI nfl Bwjy ik myry sfQI sUrmf isMG qoN myrf kmIË Cuwt igaf.
golIaF dI buCfV aYnI qyË sI ik sfzy ivcoN iksy dI vI ihMmq nf peI ik
sUrmf isMG ƒ ilaf skdy. jd asIN drÈnI izAuZI qoN Bwjy qF mYN dyiKaf ik
sRI akfl qKq sfihb dy sfhmxy pMj-Cy lfÈF POjIaF dIaF aqy iek lfÈ isMG
dy bfxy ivc pqf nhIN iks dI peI sI. jd asIN kmry aMdr pRvyÈ kIqf qF
aMdr bYTy 15-16 afdmIaF ny ieÈfry nfl smJfieaf ik Qmly dy Ehly ho jfE,
sfhmxy imltrI vfly hmlf krdy af rhy hm. golIaF, bMbF dI afvfË ieMnI
iBafnk sI ik drvfËy kol pey pIpy ivcoN QoVHy ijhy pfxI ƒ ilafAux dI
ihMmq koeI nhIN sI kr irhf. sfry iek dUsry ƒ kih rhy sn ik pfxI iplfE.
pihlF bYiTaF ivc myrf koeI vI vfikP nhIN sI, pr iPr vI mYN afpxy afp ƒ
Kqry ivc pf ky arkF Bfr cwldf hoieaf pfxI vflf pIpf cuwk ilafieaf. ies
pIpy ivc awDy qoN iËafdf imwtI-Gwtf qy do ku iltr pfxI mOjUd sI. asIN
hflfq qy smyN dI nËfkq ƒ smJidaF QoVHf QoVHf hI pfxI pIqf.
6 jn 1984 ƒ ÈfmI 4 vjy qoN 4-30 dy drimafn anfAUNsmYNt hoeI ik jo vI
ivakqI mOjUd hY, hwQ KVHy krky bfhr af jfE. asIN sfry bfhr inklx lwgy
qF aMdr bYTy iek ËKmI isMG ny mYƒ qrly mfridaF ikhf ik mYƒ vI bfhr lY
jfE, nhIN qF mYƒ imltrI vfly aMdr dyK ky mfr dyxgy. bMdy dI jfn
bcfAuxI puMn smJidaF mYN Aus ƒ GnyVy cuwk ilaf. bfhr jf ky jd mYN hwQ
KVHy krn lwgf qF PwtV isMG df sfrf Bfr myrI grdn qy af ipaf. myry zyly
bfhr afAux lwgy. mYN bhuq muÈkl nfl sMBfldf hoieaf Aus ƒ ÈhId buMgy qk
lY igaf. AuQy jFidaF hI sfzIaF isr vflIaF dsqfrF nfl bfhF ƒ ipwCy krky
bMnH idwqf igaf. sfvDfn bYTx dI hdfieq kIqI geI. sfzy nfloN pihlF bYTy
ivakqI pfxI pfxI kurlf rhy sn. imltrI vfilaF ny sfzy hwQ nhIN KolHy.
Auh afpy hI pfxI dy iglfs sfzy mUMh ƒ lgf ky pfxI iplf rhy sn. jd sfƒ
pfxI idwqf qF Aus ivcoN lfÈF dI bo af rhI sI. asIN nf cfhuMidaF hoieaF
vI jfn bcfAux dI Éfqr awDf awDf iglfs pfxI pIqf. 7 jUn 1984 nuM BfeI
drÈn isMG syvfdfr, 5 vjy qoN 6 vjy dy drimafn bYTy isMGF kol pihrf dy
rhy imltrI vfilaF kol igaf, ijs kol isMG sfihb igafnI sfihb isMG
duafrf iqafr kIqI ilst sI. Aus syvfdfr ny imltrI vfilaF ƒ ilst
idKfAuNdy hoey ikhf ik imltrI aÌsr af rhy hn, kIrqn ÈurU krnf hY,
Plfny Plfny bMdy Cwz idE. myrf imwtI nfl mUMh Biraf ipaf sI. mYN afpxf
mUMh moZy nfl sfP kridaF ikhf ik ‘‘mYN gurcrn isMG rfgI hF. jy kIrqn
afrMB krnf hY qF mYN afvF``? aYnf kihx dI dyr sI ik imltrI vfly ny
myry qy bwt kwZ mfiraf. syvfdfr ny myry vwl ieÈfrf kridaF ikhf ik ies
ƒ Cwz idE. mYN AuWT ky Aus syvfdfr dy nfl clf igaf. imltrI vfly myry
vwl ies qrHF dyK rhy sn, ijvyN mYN AunHF df bhuq vwzf gunhgfr hovF.
kfPI idn grmI ivc aqy imtI-Gwty ivc rhy sI. mYN hir kI pOCI mUMh-hwQ
Doqf aqy kmIË pËfmf pfxI c Gcol ky jMgly qy pf idwqf. igafnI sfihb
isMG afvfËF mfr rhy sn ik kIrqn afrMB kro, aPsr af rhy hn. mYN afAux
hI lwgf sI ik myrf sUt Auz ky srovr ivc jf izwgf. iPr mYN syvfdr ƒ
afvfË mfrI qy ikhf ik isr qy dsqfr nhIN hY. mYƒ do isropy ilaf ky
idAu. mYN isrpy isr qy bMnH ley. iPr mYN Aus syvfdfr ƒ ikhf ik myrf
sUt srovr ivc jf izwgf hY, mYƒ Qwly ivCfAux vflI icwtI cfdr hI ilaf
idAu. Aus ny cfdr ilaf ky idwqI. mYN cfdr nMgy srIr qy lpyt ky sRI
drbfr sfihb aMdr jf ky kIrqn afrMB kr idwqf. sfƒ hukm sI ik jd koeI
aÌsr afvy, kIrqn afrMB kr idwqf jfvy. aÌsr jfx qoN bfad Èbd dI smfpqI
ËrUr krnI hY.
iek vfr iek aÌsr afieaf, mYN kIrqn afrMB kr idwqf. kIrqn kridaF kridaF
myrI aYsI awK lwgI ik mYƒ koeI pqf nf lwgf ik aÌsr kdoN afey qy kdoN
vfps cly gey? myry sfQI ny myrf gozf nwp ky ikhf ik Èbd dI smfpqI kro.
jd asIN pyÈfb afid jfxf huMdf qF imltrI vfly GMtf-Gr vfly pfsy sfzy
nfl jFdy aqy afpxI KuÌIaf BfÈf ivc agly ƒ pqf nhIN kI smJfAuNdy?
8 jUn 1984 eI ƒ mYN igafnI sfihb isMG ƒ ikhf ik kfPI idn ho gey kuJ
KfDf-pIqf nhIN qy nf hI ieÈnfn kIqf hY, mYN igafnI pUrn isMG horF dy
GroN kuJ Kf pI ky afAuNdf hF. mYN kpVy bdl ky ajy awDf Pulkf hI KfDf
sI ik sunyhf phuMc igaf ik jldI phuMco, kIrqn afrMB krnf hY. mYN Ausy
vkq AuWT Kloqf aqy bcdf awDf Pulkf jyb ivc ieh soc ky pf ilaf ik jy
smF lwgf qF Kf lvFgy. 10 jUn ƒ mYN isMG sfihb jI ƒ ikhf ik mYN Gry jf
ky nhf-Do afvF, nfly Gr dws afvF, Gr vfly iPkr krdy hoxgy. isMG sfihb
igafnI sfihb isMG ny ikhf, ‘‘qUM jfh! qyyry nfl imltrI vfly Byj idMdy
hF, ikAuNik hflfq bhuq mfVy hn, nf qF qYƒ iksy ny jfx dyxf hY aqy
afAux lwigaF vI muÈkl hoeygI``. myry nfl imltrI vfly gey. mYN
ieÈnfn-pfxI kIqf. imltrI vfly mYƒ Ausy smyN vfps sRI hirmMdr sfihb lY
afey.
|